Submitted by: eRIC

BOA’s in de frontlinie

In mei 2022 beleven de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) hun debuut op de vakbeurs eRIC 2022. Ze zijn bepaald geen ‘vreemde eend in de bijt’ in de wereld van hulpverlening en crisisbeheersing, want handhavers in het publieke domein nemen steeds meer taken voor hun rekening die voorheen door de politie werden uitgevoerd. En hun rol in het veiligheidsdomein zal volgens voorzitter Ben Swagerman van het BOA-platform de komende jaren alleen maar groter worden. Die rol moet in zijn ogen wel worden onderbouwd met een stevige visie en ook de bescherming en informatiepositie van de handhavers kan beter.

Buitengewoon opsporingsambtenaren vormen een gemêleerde groep dienaren van de veiligheid. Je ziet ze als gemeentelijk handhavers in stedelijk gebied en dorpskernen, maar ook in natuurgebieden (boswachters/jachtopzieners), bij inspectiediensten, in het wegbeheer en het openbaar vervoer. Circa 20.000 zijn er actief in Nederland. Ze hebben opsporingsbevoegdheid en mogen boetes uitschrijven en een klein deel van de boa’s is ook gerechtigd wapens te dragen.

Om hun belangen beter te dienen is in 2017 het BOA-Platform opgericht. “Dat platform is een krachtenbundeling van organisaties die op verschillende manieren betrokken zijn bij of werken met boa’s”, verklaart voorzitter Ben Swagerman. “Zij overleggen op strategisch niveau, benoemen knelpunten en bedenken oplossingen als advies voor besluitvorming op politiek-bestuurlijk niveau “Die gezamenlijke inzet is nodig, want ik zie een steeds verdere accentverschuiving in de taken van de boa’s. De functionarissen komen meer en meer voor situaties te staan die eerder tot het domein van de politie behoorden, ook situaties met agressie en geweld.”

Knelpunten bij politie

Waarvan akte met meer en minder recente voorbeelden van uitgaansgeweld en conflicten bij de handhaving van de coronaregels sinds het voorjaar van 2020. De lockdown en het toezicht op de afgekondigde regels voor social distancing leverden handhavers in dorpen en steden enorm veel werk op. Boa’s zijn actief in drie domeinen: openbare orde en handhaving, milieu/natuur en verkeershandhaving (weg/spoor/water). Tot het eerste domein hoort ook de inzet bij incidenten, zoals branden en ongevallen, ter vervanging of ondersteuning van de politie bij afzettingen en verkeersregeling.

Swagerman: “Boa’s in het publieke domein vullen de leemten die zijn ontstaan doordat de politie zich steeds meer terugtrekt uit de stadkernen en de wijken. Noodgedwongen, want de politie heeft momenteel een structureel tekort van 7000 fte en moet keuzes maken. Zij richt zich primair op de aanpak van zware criminaliteit, waaronder ondermijning, en op bewaking en beveiliging en noodhulp. De terugtrekkende beweging van de politie heeft gevolgen voor ons werkveld. De oorspronkelijke gedachte over de taakverdeling tussen de beroepsgroepen was dat de politie optreedt in situaties met agressie en geweld en dat de taken van boa’s vooral zijn gericht op het handhaven van de leefbaarheid. Maar dat leefbaarheidscriterium is louter theoretisch, omdat ook boa’s steeds vaker in de frontlinie staan bij geweldssituaties. Daar zijn met name de gemeentelijk handhavers nog niet goed voor geëquipeerd. Ze dienen voor die rol beter te worden beschermd en onder voorwaarden wellicht ook geweldsmiddelen tot hun beschikking te krijgen. Bijvoorbeeld een wapenstok of pepperspray. Maar ook een bodycam kan effectief zijn omdat het in situaties met agressie kan afschrikken.”

Steviger positie in de keten

Volgens Swagerman zijn handhavers uitstekend in staat om een grotere rol te spelen in het handhaven van openbare orde en veiligheid, in gebieden waar de politie minder of vertraagd aanwezig is. “Maar dan moet de rol van de boa in de keten wel worden verstevigd. Ik mis bijvoorbeeld een heldere beleidsmatige en politieke visie op de inzet van boa’s. Onder de vlag van het BOA-Platform zitten we met circa twintig partijen aan tafel. Met gemeenten, ministeries, de particuliere beveiligingsbranche, omgevingsdiensten, politie, het OM, openbaar vervoersbedrijven, natuurbeheerders en boa-opleidingsinstituten. In dit overleg spreken we als platform met één stem over vraagstukken die voor ons van belang zijn. Ik noemde al de noodzaak voor betere bescherming van onze mensen in de wijken en het buitengebied. Maar ook de informatiepositie van de boa in de keten is nog voor verbetering vatbaar. Het is prima dat de ‘zwaardmacht’ met geweldsmiddelen bij de politie ligt. Leg de regie over de inzet van boa’s dan bij de politie neer, maar dan moet de politie ook het vertrouwen hebben in de professionaliteit van de boa en die partners optimaal ondersteunen. Bijvoorbeeld met toegang tot politie-informatie en -communicatiesystemen. Ook inzet in situaties met agressie en geweld is een optie, mits snelle opvolging van de melding door de politie goed is gewaarborgd.”

Tijdens eRIC 2022 zullen de boa’s voor het eerst in al hun verscheidenheid zijn vertegenwoordigd. Ben Swagerman noemt de vakbeurs een uitgelezen kans voor een nadere kennismaking tussen de boa’s en de andere partners in crisisbeheersing. “Het belang van onze aanwezigheid is evident. We participeren in de keten en hebben elkaar nodig. Kennismaken en kennis delen is waardevol voor ons en voor onze partners. We willen graag een constructieve dialoog met alle spelers in de keten. Er zijn op dit moment veel overleggen waar wel óver de boa’s wordt gesproken maar nog niet mét de boa’s. Op een interactief podium als eRIC kunnen we in een mooie praktijksetting in gesprek met alle partijen die we tijdens ons werk tegenkomen.”

eRIC BOA handhaving

Add new comment